Φούσκα σε τρεις διαστάσεις ?

Print Friendly, PDF & Email

Φούσκα σε τρεις διαστάσεις

Η τεχνολογία του 3D αμφισβητείται, καθώς δεν απέδωσε τα αναμενόμενα στο Χόλιγουντ

Του Παναγιωτη Παναγοπουλου

Την τελευταία τριετία, υπήρξε η μεγαλύτερη ελπίδα της κινηματογραφικής βιομηχανίας για την αναγέννησή της και την ανανέωση του ενδιαφέροντος του κοινού για το σινεμά. Ομως, όπως φαίνεται από τις αντιδράσεις των θεατών, η τεχνολογία του 3D ήδη αμφισβητείται έντονα. Και το πιο εντυπωσιακό γεγονός είναι ότι η αμφισβήτηση έρχεται ακόμη και από μερικά από τα πιο σημαντικά στελέχη της βιομηχανίας.

Μέσα στα τρία τελευταία χρόνια, ένας μεγάλος αριθμός ταινιών, κυρίως περιπέτειες, φιλμ επιστημονικής φαντασίας, οικογενειακές ταινίες και animation, βγήκαν στις αίθουσες διαφημίζοντας ως μεγάλο τους πλεονέκτημα την τρίτη διάσταση του τεχνητού βάθους στην οθόνη. Το «Avatar» του Τζέιμς Κάμερον, που έφτασε να γίνει η ταινία με τις μεγαλύτερες εισπράξεις στην ιστορία του κινηματογράφου, βασίστηκε ιδιαίτερα στη χρήση της τρισδιάστατης τεχνολογίας.

Σε αντίθεση με το «Avatar», ωστόσο, που παραμένει το καλύτερο παράδειγμα ταινίας 3D, οι περισσότερες χολιγουντιανές παραγωγές το χρησιμοποίησαν σαν κράχτη και σαν μια ευκαιρία να εισπράξουν εισιτήριο, ακριβότερο κατά περίπου 50%. Πόσο αξίζει τελικά; Οπως φαίνεται, το «ψεύτικο» 3D, η μετατροπή, δηλαδή, μιας ταινίας που έχει γυριστεί με τον παραδοσιακό τρόπο σε τρισδιάστατη κόπια, τις περισσότερες φορές είχε τουλάχιστον απογοητευτικά αποτελέσματα.

Και αυτό δεν έχει να κάνει με τις ικανότητες του σκηνοθέτη. Ας πάρουμε, για παράδειγμα, δύο ταινίες που μετατράπηκαν εκ των υστέρων, μία ταινία καλού σκηνοθέτη και μία κακού. Εκείνοι που είδαν την «Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων» του Τιμ Μπάρτον θα πρόσεξαν ότι το τρισδιάστατο εφέ ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτο. Το πρόσεχε κανείς σε ελάχιστες σκηνές και επηρέαζε την καθαρότητα της εικόνας. Η «Τιτανομαχία» του Λουί Λετεριέ από την άλλη, μια κακή ταινία σε κάθε επίπεδο, ήταν κάκιστη και στο 3D της, το οποίο προστέθηκε κακήν κακώς για εμπορικούς λόγους. Το αποτέλεσμα ήταν μια θολή ταινία που δεν είχε διαφορά είτε την έβλεπες με τα ειδικά γυαλιά είτε όχι. Η μόνη διαφορά που καταλάβαινες ήταν στην τιμή του εισιτηρίου.

Kατακόρυφη πτώση

Από την άλλη πλευρά, μερικές από τις καλύτερες ταινίες του ψυχαγωγικού κινηματογράφου αυτή τη χρονιά, περιπέτειες για μεγάλο κοινό, όπως το «Super 8», το «X-Men: Η πρώτη γενιά», ο «Rango» και το «Μαχητές των δρόμων: Ληστεία στο Ρίο», δεν γυρίστηκαν τρισδιάστατα, χωρίς αυτό να επηρεάζει σε τίποτα το τι προσφέρουν στο κοινό. Οι θεατές μπορεί να εντυπωσιάζονται με την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στον κινηματογράφο, όμως έχουν την κρίση να αντιλαμβάνονται πότε τους κοροϊδεύουν. Γι’ αυτό και το τελευταίο διάστημα έχει πέσει κατακόρυφα η ζήτηση των τρισδιάστατων προβολών. Το κοινό έχει καταλάβει ότι η τρισδιάστατη κόπια προσθέτει ελάχιστα στην κινηματογραφική εμπειρία, ότι είναι αισθητά ακριβότερη και ότι σε ποσοστό μεγαλύτερο του 15% προκαλεί έντονους πονοκεφάλους, καθώς το μάτι και ο εγκέφαλος αδυνατούν να συντονιστούν με την ψεύτικη εικόνα του βάθους.

Τις τελευταίες εβδομάδες, λοιπόν, υπάρχει μια έντονη αμφισβήτηση αυτής της τεχνολογίας, που έχει εκφραστεί με δηλώσεις στελεχών, με τη στάση του κοινού, ακόμη και μέσα από τους δείκτες του χρηματιστηρίου. Για δύο μεγάλα στούντιο, της Ντίσνεϊ και της Dreamworks, ήταν μεγάλο σοκ η διαπίστωση ότι το κοινό των πιο πρόσφατων και πολυδιαφημισμένων ταινιών τους προτίμησε να τις δει στην απλή 2D κόπια και όχι στη 3D, που είχε αισθητά λιγότερα εισιτήρια. Τόσο η νέα περιπέτεια των «Πειρατών της Καραϊβικής» όσο και το «Kung Fu Panda 2» σημείωσαν την πλειοψηφία των εισπράξεών τους από τις 2D κόπιες. Αποτέλεσμα αυτής της συμπεριφοράς του κοινού ήταν η μετοχή της εταιρείας RealD, που χειρίζεται τη 3D τεχνολογία για τον κινηματογράφο, να πέσει κατά 12% μέσα σε μία μόλις ημέρα και συνολικά κατά 23% μέσα σε δύο εβδομάδες.

Κόπιες 3D χωρίς υψηλό επίπεδο

Ο επικεφαλής της Dreamworks Animation Τζέφρι Κάτζενμπεργκ, ο οποίος είναι από τα μεγάλα ονόματα της βιομηχανίας που επένδυσαν στο 3D, θεωρεί ότι η πτώση που σημειώνεται, οφείλεται στην εξαπάτηση του κοινού από πολλές ταινίες, που χρησιμοποίησαν ψευτο-3D κόπιες χωρίς υψηλό επίπεδο, απλώς σαν κράχτη.

Οπως δήλωσε στο περιοδικό Entertainment Weekly, «έχουμε απογοητεύσει πολλές φορές το κοινό μας. Εξαιτίας αυτού, πιστεύω ότι υπάρχει μεγάλη δυσπιστία από την πλευρά των θεατών, ενώ πριν από ενάμιση χρόνο υπήρχε μεγάλος ενθουσιασμός και ικανοποίηση από την πρώτη ομάδα ταινιών 3D που πρόσφεραν μια ποιοτική εμπειρία. Τώρα, αυτό έχει υποβαθμιστεί σοβαρά. Πιστεύω ότι είναι κάτι που δεν πρόκειται να αλλάξει, μέχρι να βγουν στις αίθουσες ταινίες που να ξεπεράσουν τις προσδοκίες των θεατών». Για τον Κάτζενμπεργκ, «είναι πραγματικά σπαρακτικό να υποβαθμίζεται κάτι που υπήρξε η μοναδική μεγάλη ευκαιρία για την κινηματογραφική βιομηχανία εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια. Ομως το κοινό μίλησε και μάλιστα πολύ δυνατά». Το ξαφνικό «μίσος» για τις τρισδιάστατες ταινίες εκφράζεται μέχρι και με αντι-3D γυαλιά που πωλούνται στο Ιντερνετ. Τα φοράς επιδεικτικά σε προβολή 3D και μετατρέπουν την ταινία σε παραδοσιακό 2D.

Για τον Ρότζερ Ιμπερτ, τον διασημότερο Αμερικανό κριτικό κινηματογράφου, το 3D δεν ήταν ποτέ μια ευκαιρία για τον κινηματογράφο, αλλά για τα στούντιο. Ο ίδιος έχει δηλώσει επανειλημμένως την αντιπάθειά του σ’ αυτή την τεχνολογία, έχοντας μάλιστα γράψει έναν «δεκάλογο», στον οποίο εξηγεί γιατί σιχαίνεται τις ταινίες σε 3D. Πέρα από τους προφανείς λόγους, όπως ότι προκαλεί πονοκέφαλο, ότι δεν προσθέτει στην ταινία, ότι ακριβαίνει χωρίς λόγο το εισιτήριο, ότι σκοτεινιάζει και θολώνει την εικόνα, ότι όλες οι μεγάλες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου δεν το χρειάστηκαν για να είναι σπουδαίες, ο Ιμπερτ επισημαίνει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Οτι το Χόλιγουντ, κάθε φορά που ένιωθε ότι απειλείται, στρεφόταν στην τεχνολογία. Τον ήχο, το χρώμα, το σινεμασκόπ, το σινέραμα, το 3D, τον ήχο στέρεο και τώρα πάλι στο 3D.

«Αυτό που χρειάζεται το Χόλιγουντ», λέει ο Ιμπερτ, «είναι η επιπλέον εμπειρία που είναι αισθητά καλύτερη από εκείνη που μπορεί να έχει ο θεατής στο σπίτι του. Το Blu-Ray, το High Definition, οι οικιακοί ψηφιακοί προβολείς έκαναν μικρότερη αυτή τη διαφορά. Το 3D την άνοιξε πάλι, οι τηλεοράσεις 3D την ξαναμικραίνουν. Εχω την αίσθηση ότι τα νέα στελέχη του Χόλιγουντ χάνουν το ένστικτο που είχαν οι προηγούμενες γενιές σε ό,τι αφορά την ιστορία, την αφήγηση και την ποιότητα. Ολα έχουν να κάνουν με το μάρκετινγκ. Τα στελέχη του μάρκετινγκ έχουν δίκιο όταν λένε ότι οι θεατές θα έρθουν στην αίθουσα για μια καλύτερη κινηματογραφική εμπειρία που δεν μπορούν να έχουν στο σπίτι. Ομως στοιχηματίζουν σε λάθος εμπειρία». http://WWW.kathimerini.gr

(Visited 17 times, 1 visits today)
Please follow and like us: